อาจารย์คณะวิทย์มหิดล คว้ารางวัล DMSc Award จากผลงาน "ชุดตรวจสอบสารปรอทจากผลิตภัณฑ์ฟอกผิวขาว"


 

ปัจจุบันพบว่าการซื้อสินค้าออนไลน์มีอัตราการเจริญเติบโตเพิ่มขึ้นตามการขยายตัวของอินเทอร์เน็ต โดยเฉพาะอย่างยิ่งสินค้าในกลุ่มเครื่องสำอางซึ่งมีการเติบโตขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เนื่องจากซื้อง่ายขายคล่อง แต่การซื้อเครื่องสำอางออนไลน์นั้น เสี่ยงต่อการได้สินค้าที่ไม่ได้คุณภาพ หากผู้บริโภคไม่ได้ศึกษาข้อมูลของสินค้าอย่างเพียงพอ โดยมักพบว่าเป็นเครื่องสำอางที่ผสมสารปรอทเป็นจำนวนมากจนเป็นอันตรายต่อร่างกาย

ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุข อธิบายถึงพิษภัยของสารปรอทไว้ว่า อาการเป็นพิษมีทั้งแบบฉับพลันและแบบเรื้อรัง หากเข้าสู่ระบบหมุนเวียนจะเข้าทำลายไตจนปัสสาวะไม่ออกหรือปัสสาวะเป็นเลือด หรือเข้าไปทำลายระบบประสาทส่วนกลางอย่างสมองและไขสันหลัง จนสูญเสียการควบคุมการเคลื่อนไหว การพูด รวมถึงสูญเสียการรับรู้ เช่น การได้ยินและการมองเห็น เป็นต้น

รองศาสตราจารย์ ดร.พลังพล คงเสรี ภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้วิจัยและพัฒนา "ชุดตรวจสอบสารปรอทจากผลิตภัณฑ์ฟอกผิวขาว" ซึ่งเป็นชุดทดสอบรวดเร็ว มีความไวสูง ๑ ในล้านส่วนที่สามารถใช้ตรวจสอบสารปรอทในเครื่องสำอางได้ทุกชนิด ทั้งปรอทแอมโมเนีย ปรอทคลอไรด์ และปรอทอะซีเตทเป็นต้น ในคราวเดียว

ล่าสุดผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาขึ้นจากงานวิจัยชิ้นนี้ได้รับรางวัลชนะเลิศ DMSc Award ประจำปี ๒๕๕๘ สาขาการพัฒนาคุณภาพการบริการทางการแพทย์ สาธารณสุข หรือ วิทยาศาสตร์การแพทย์ จาก กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

ชุดตรวจสอบสารปรอทจากผลิตภัณฑ์ฟอกผิวขาว มีชื่อว่า "Mercury Test Kit-Cosmetics" ถูกออกแบบให้เป็นการวิเคราะห์ทั้งเชิงคุณภาพและปริมาณ ที่ใช้ปริมาณสารตัวอย่างน้อย ใช้สารทดสอบเพียง ๑ หยด เมื่อมีสารปรอทปริมาณสูงจะเห็นผลโดยทันทีในขั้นตอนเดียว เห็นผลการทดสอบในเชิงปริมาณในช่วง ๒๕-๑๐๐๐ ppm สารปรอทที่ผสมในเครื่องสำอางเพื่อให้ผิวขาวนั้น เพื่อให้ได้ผลชัดเจน ได้ผลเร็ว มักพบในปริมาณสูงในระดับหลายพัน หรือหลายหมื่นส่วนในล้านส่วน ที่สำคัญสารที่ใช้ทดสอบทุกชนิด ได้รับการทดสอบความเป็นพิษกับเซลล์ว่ามีความเป็นพิษต่ำ

หลักการทดสอบ คือถ้าครีมที่มีสารปรอทผสมอยู่ เมื่อทดสอบด้วยน้ำยาทดสอบเพียง ๑ หยดกับครีมตัวอย่างประมาณ ๐.๒ ซีซี ครีมจะเปลี่ยนเป็นสีชมพูทันที แต่สำหรับครีมที่มีมาตรฐานและไม่มีสารปรอทจะไม่มีการเปลี่ยนสี ดังนั้นจึงเห็นได้ว่าครีมฟอกผิวขาวที่ผสมสารปรอทต้องการให้ได้ผลเร็วการใช้สารปรอทในปริมาณสูงหลายพัน ถึงหลายหมื่นส่วนในล้านส่วน (ppm) ที่ความเข้มข้นเกินกว่า 1000 ppm การเปลี่ยนสีจะเห็นได้อย่างรวดเร็วภายในไม่กี่วินาที

ชุดตรวจหาสารปรอทชุดหนึ่งสามารถตรวจตัวอย่างได้ ๔๐ ครั้ง หากเปิดใช้แล้วควรใช้ให้หมดภายใน ๑ เดือน และหากยังไม่ได้เปิดสามารถเก็บไว้ได้นานอย่างน้อย ๖ เดือน ส่วนการออกแบบให้มีกลุ่มจำเพาะกับสารปรอท และเมื่อจับกับสารปรอทจะมีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างและมีสีขึ้น สามารถตรวจได้กับครีม โลชั่น ทั้งทาผิวกายและใบหน้า สำหรับแป้งอัดแข็งก็สามารถตรวจสอบได้ แต่ส่วนมากไม่พบสารปรอทในแป้งอัดแข็ง

จากงานวิจัยพื้นฐานเกี่ยวกับโลหะในเซลล์ชนิดต่างๆ รวมทั้งศึกษาวิธีการตรวจวัดสารปรอท และพัฒนาให้เหมาะกับการตรวจสอบสารปนเปื้อนของปรอทในเครื่องสำอาง ทำให้ได้ชุดตรวจที่ใช้ปริมาณสารตัวอย่างน้อย และใช้เวลาสั้นในการอ่านผล ผู้บริโภคสามารถนำไปใช้ได้ง่าย จึงทำให้มั่นใจกับเครื่องสำอางที่ใช้อยู่ว่ามีสารปรอทหรือไม่ ซึ่งมีผลวิจัยทางการแพทย์แล้วว่า เครื่องสำอางที่มีสารปรอทนั้น หากใช้ไปนานๆ สารปรอทจะเข้าไปสะสมในอวัยวะต่าง ๆ ส่งผลให้ร่างกายผิดปกติ ไม่ว่าจะเป็นการย่อยอาหาร การทำงานของร่างกาย รวมทั้งทำให้ระบบภายในต่างๆของร่างกายมีภาวะล้มเหลว

ก่อนที่จะมีการซื้อขายผ่านอินเตอร์เน็ต ผู้บริโภคควรหาความรู้เกี่ยวกับสินค้านั้นให้มากก่อนที่จะทำการตัดสินใจซื้อสินค้า ไม่ควรเชื่อคำโฆษณาคำอวดอ้างสรรพคุณมากจนเกินไป ผู้สนใจชุดตรวจสอบสารปรอทจากผลิตภัณฑ์ฟอกผิวขาว "Mercury Test Kit-Cosmetics" สามารถสอบถามและสั่งซื้อได้ที่ www.facebook/MercuryTestKit หรือ mahidoltestkit@gmail.com และที่ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล โทร. ๐-๒๒๐๑-๕๙๖๗-๘ และ ๐-๒๒๐๑-๕๘๔๐